2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı kapsamında, Türkiye'deki yükseköğretim sistemine yönelik önemli düzenlemeler hayata geçirilecek. Bu düzenlemelerle akademik personelin niteliğinin artırılması, üniversite kontenjanlarının sektörel ve bölgesel ihtiyaçlara göre yeniden yapılandırılması, açık öğretim programlarının gözden geçirilmesi ve doktora eğitiminde yeni ölçütlerin belirlenmesi hedefleniyor.
Programın dikkat çeken başlıklarından biri, akademik personel atama ve yükseltme kriterlerine getirilecek olan merkezi alt sınır uygulaması oldu. Bu kapsamda, üniversitelerin akademik personel için belirlediği atama ve yükseltme ölçütlerine ek olarak, ülkesel düzeyde belirlenecek bir alt sınır esas alınacak. Bu düzenlemeye ilişkin mevzuat çalışmalarının 2027 yılı içerisinde tamamlanması planlanıyor.
Üniversitelerdeki kontenjanların belirlenmesinde, kurumların mevcut fiziki ve akademik kapasitelerinin yanı sıra, iş gücü piyasasındaki güncel durum ve geleceğe yönelik öngörüler de dikkate alınacak. Bölgesel ihtiyaçlar ve sektörel iş gücü arz-talep dengesi, kontenjan planlamasının ayrılmaz bir parçası olacak. Ayrıca, alan bazlı eşleştirmeler yoluyla üniversiteler arasındaki işbirliğini güçlendirecek yeni modellerin geliştirilmesi de öngörülüyor.
Açık öğretim programları da yeniden değerlendirilecek. Bu programların sektörel ihtiyaçlar doğrultusunda ele alınması ve yükseköğretim sistemi içindeki ağırlığının azaltılması hedefleniyor. Ortaöğretim mezunlarının yoğun ilgi gösterdiği açık öğretim programlarındaki kontenjanlar, programların niteliğine göre yeniden düzenlenecek. Açık öğretimin aynı zamanda yetişkin eğitimi ve hayat boyu öğrenme prensipleri ekseninde yeniden yapılandırılması amaçlanıyor.
Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ve üniversitelerde veriye dayalı politika geliştirme süreçlerinin yaygınlaştırılması hedefleniyor. Üniversitelerin performans göstergelerine ilişkin güncel veriler düzenli olarak izlenecek ve değerlendirme raporları belirli aralıklarla kamuoyu ile paylaşılacak. “Bölgesel Kalkınma Odaklı Misyon Farklılaşması ve İhtisaslaşma Projesi”nin etkinliğinin artırılması da yıllık programdaki hedefler arasında yer alıyor.
Üniversite öğrencileri ve mezunlarının mesleki yeterliliklerini artırmak amacıyla sektör temsilcilerinin eğitim süreçlerine daha fazla dahil edilmesi planlanıyor. Programların hazırlanması, mesleki yeterliliklerin belirlenmesi ve uygulamalı eğitimlerin sektörle işbirliği içinde yürütülmesi hedefleniyor. Üniversitelerdeki kariyer merkezlerinin kapasitesi artırılırken, öğrenci ve mezunlara yönelik kariyer rehberliği ve danışmanlık hizmetlerinin de yaygınlaştırılması öngörülüyor. Mezunların iş gücü piyasasındaki performansları düzenli olarak takip edilecek ve üniversitelerin bu alandaki gelişimleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilecek.
Üniversitelerin yetkin oldukları alanlarda öğrencilerin mesleki ve teknik deneyimlerini geliştirmek amacıyla sanayi işbirlikleri ve ortak eğitim modelleri hayata geçirilecek. Bu kapsamda, üniversite-sanayi işbirliğinin eğitim süreçlerine entegrasyonu planlanıyor.
Programda uluslararası öğrencilere yönelik hedefler de bulunuyor. Üniversitelerin uluslararası öğrenci kabulünde yalnızca ÖSYM tarafından düzenlenen Türkiye Yurt Dışından Öğrenci Kabul Sınavı’nın (TR-YÖS) esas alınmasına yönelik çalışmalar yürütülecek. Nitelikli uluslararası öğrenci sayısının artırılması da hedefler arasında yer alıyor.
İhtiyaç duyulan alanlarda yabancı uyruklu doktoralı araştırmacı ve akademisyenlerin Türkiye'de istihdam edilmesini kolaylaştıracak ve teşvik edecek düzenlemeler yapılması planlanıyor. Özellikle nitelikli uluslararası bilim insanlarının üniversitelerde görev almasının desteklenmesi amaçlanıyor.
Doktora programları ve öğrenci kabul koşulları da yeniden gözden geçirilecek. Üniversitelerin yetkinlik analizleri ve ihtisas alanlarına uygun doktora programlarının oluşturulması, yeni doktora programı açma kriterlerinin ise niteliği artıracak şekilde yeniden düzenlenmesi planlanıyor. Uluslararası sıralamalarda öne çıkan üniversitelerle ortak doktora programlarının geliştirilmesine yönelik çalışmalar da yürütülecek.
