Askeri istihbarat çevreleri ve savunma sanayii siteleri, Çin'in denizaltı teknolojisindeki son gelişmeleri yakından takip ediyor. Naval News ve The War Zone (TWZ) tarafından aktarılan bilgilere göre, 1 Haziran 2026 tarihli uydu görüntülerinde Şanghay'daki Jiangnan (JN) Tersanesi'nde benzersiz bir tasarıma sahip devasa bir denizaltı tespit edildi.
Henüz resmi adı ve askeri kodu açıklanmayan bu yeni savaş gemisinin en dikkat çekici özelliği, geleneksel denizaltı yapısının bir parçası olan dikey üst kuleye (yelken/conning tower) sahip olmaması. Askeri deniz savaşları analisti HI Sutton'ın gövde ölçümlerine dayanarak yaptığı hesaplamalara göre, yaklaşık 120 metre uzunluğa ve 11 metre genişliğe sahip olduğu tahmin edilen bu denizaltı, mevcut en modern nükleer saldırı denizaltılarından daha uzun. Çin donanmasının en modern nükleer saldırı denizaltısı Tip 093'ün 110 metre, ABD Donanması'nın Virginia sınıfı nükleer saldırı denizaltılarının ise 114,8 metre uzunluğunda olduğu belirtiliyor.
Gövdenin üst kısmındaki kulenin kaldırılması, denizaltıya hidrodinamik açıdan önemli bir akıcılık kazandırıyor. Bu durumun, sürtünmeyi azaltarak ekstrem hız ve manevra kabiliyeti sağlaması bekleniyor. Ayrıca, yelken yapısının neden olduğu su türbülansı ve gürültünün ortadan kalkmasıyla, geminin yüksek hızlarda bile sonar sistemlerine yakalanmadan ilerleyebileceği öngörülüyor. Geminin kıç kısmında X şeklinde bir dümen konfigürasyonu ve geleneksel pervanelere göre daha sessiz çalışan bir pompa-jet itki sisteminin bulunduğu belirtiliyor.
Geleneksel denizaltılarda periskoplar, radar direkleri, iletişim antenleri ve şnorkeller gibi kritik ekipmanların yer aldığı kulenin bulunmaması, bu yeni tasarımın yüzey operasyonlarından ziyade derin deniz operasyonlarına veya hızlı okyanus geçişlerine odaklandığını düşündürüyor. Uzmanlar, bu geminin tamamen derin deniz tabanı operasyonları veya düşmanı hızlı avlayacak bir "su altı yüksek hızlı önleme gemisi" olarak tasarlandığını belirtiyor. Mürettebatsız (UUV) olma ihtimalinin düşük olduğu, devasa bir mürettebatlı savaş gemisi olduğu değerlendiriliyor.
Pentagon yetkilileri, Çin'in denizaltı teknolojisinde ABD tasarımlarına yaklaştığını ve aradaki farkın kapandığını ifade ediyor. ABD Deniz Kuvvetleri İstihbarat Ofisi Başkanı Tuğamiral Mike Brookes, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması'nın (PLAN) dizel-elektrikten nükleer enerjiye doğru önemli bir stratejik geçiş yaptığını ve küresel olarak diğer donanmalardan çok daha hızlı büyüdüğünü belirtti. Şanghay'da ortaya çıkan bu yelkensiz denizaltı, Çin'in denizlerdeki askeri iddialarını desteklemek için geliştirdiği radikal teknolojilerin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
