ABD ve İran arasında varılan 14 maddelik mutabakat metni, üst düzey bir ABD'li yetkilinin düzenlediği telekonferans aracılığıyla ilk kez paylaşıldı. Yetkili tarafından yapılan açıklamada, metnin detaylı bir değerlendirme sürecinden geçtiği ve bu adımın Orta Doğu jeopolitiğinde yeni bir dönemi başlatabileceği belirtildi.

Deniz Ablukası Kaldırılıyor ve Ekonomik Destek Sağlanıyor

Mutabakat kapsamında, Hürmüz Boğazı'nın güvenli geçişlere yeniden açılması planlanıyor. İran'ın mevcut nükleer stoklarının imha sürecine girilmesi kararlaştırılırken, İran'ın uluslararası sistemde dondurulan 300 milyar dolarlık fonlarının serbest bırakılması için müzakerelerin derhal başlatılacağı ifade edildi.

Mutabakatın Temel Maddeleri ve Askeri Taahhütler

Paylaşılan 14 maddelik metinde öne çıkan başlıklar şunlardır:

• Askeri Operasyonların Sonu: ABD ve İran, Lübnan dahil tüm cephelerdeki askeri operasyonların kalıcı olarak durdurulmasını ve birbirlerine karşı güç kullanmama taahhüdünü imzalıyor.
• Egemenlik Hakları: Taraflar, birbirlerinin toprak bütünlüğüne ve iç işlerine karışmama ilkesini kabul ediyor.
• Deniz Ablukası ve Geri Çekilme: ABD, 30 gün içerisinde deniz ablukasını tamamen kaldırmayı ve İran sınırları yakınındaki kuvvetlerini geri çekmeyi taahhüt ediyor.
• Ticari Geçiş Güvenliği: İran, Körfez ve Umman Denizi arasındaki ticari gemi trafiğinin güvenliği için gerekli düzenlemeleri yapmayı kabul ediyor.

Ekonomik Kalkınma ve Yaptırımların Kaldırılması

Anlaşma uyarınca ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran'ın yeniden inşası için en az 300 milyar ABD doları tutarında bir kalkınma planı hazırlamayı taahhüt ediyor. Ayrıca, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ve UAEA kararları çerçevesinde, tüm tek taraflı ve ikincil yaptırımların kaldırılması süreci de mutabakatın kritik bir parçası olarak tanımlanıyor.