Küresel petrol fiyatları, ABD-İran barış anlaşmasının piyasa tarihindeki en büyük enerji arz krizini sona erdirebileceğine dair umutların artmasıyla birlikte düştü. Brent ham petrolünün fiyatı, Asya-Pasifik'teki finans merkezlerinde yeni işlem haftası başlarken varil başına 84 doların altına geriledi. Bu düşüşte, Hürmüz Boğazı'nın yakında yeniden açılarak Körfez petrol ihracatının piyasaya dönmesini sağlayabileceği yönündeki iyimserlik etkili oldu.
ABD Başkanı Trump, Pazar günü yaptığı açıklamada bir anlaşmanın 'artık tamamlandığını' belirtti. Ancak, hassas görüşmeleri baltalayabilecek son İsrail hava saldırıları da yaşanmıştı. Anlaşmanın ayrıntıları, özellikle deniz yoluyla güvenli geçişin ne zaman yeniden başlayacağı, kimin denetleyeceği ve herhangi bir şart uygulanıp uygulanmayacağı gibi konularda belirsizlikler devam ediyor. İranlı yetkililer, Tahran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması gibi daha geniş konuları ele alan nihai bir anlaşma için 60 günlük bir müzakere süresi olacağını belirtmişti.
Uluslararası gösterge petrol fiyatı, Cuma günü kaydedilen düşüşleri genişleterek Pazartesi günü erken işlemlerde %4 daha düşük bir seviyede işlem gördü. Petrol fiyatları, İran savaşının başlamasından günler sonra, Mart ayının başlarından bu yana en düşük seviyelerine geriledi. Trump'ın Tahran ile bir barış anlaşmasına yakın olduğunu ve bunun rejimin petrol ticaret yolu üzerindeki etkili kontrolünü sona ereceğini söylemesinin ardından Cuma günü 93 dolardan 87,50 dolara kapanmıştı.
ABD Başkanı ayrıca, küresel piyasadaki baskıyı hafifletmeye yardımcı olmak amacıyla ABD ordusunun son haftalarda boğaz üzerinden günde milyonlarca varil petrolü gizlice taşıdığına dair iddialarda bulundu. İran savaşının Mart ayı başlarında boğaz üzerinden Körfez petrol ihracatını durdurması ve piyasadan günde 20 milyon varillik, yani piyasa arzının beşte birini fiilen ortadan kaldırmasıyla petrol fiyatları, savaş boyunca beklenenden düşük seyretti. Körfez üreticileri, alternatif bölgesel ihracat merkezlerine boru hatları aracılığıyla günde yaklaşık 5 milyon varil petrolü yeniden yönlendirmeyi başardı. Son haftalarda ise ABD ordusunun yardımıyla, Umman Körfezi'nde bekleyen gemilere tespit edilmeden yük taşıyan ve yeniden yükleme için dönen 'kara tankerler' aracılığıyla günde 2 milyon varil daha piyasaya ulaşmış olabilir.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyeleri tarafından acil durum ham petrol ve yakıtlarının günde yaklaşık 2,5 milyon varil gibi rekor seviyelerde piyasaya sürülmesi de küresel petrol arz açığını daralttı. Dünyanın petrol arz açığı, talepteki kesintilerle de daraldı: Çin'in ithalatını günde yaklaşık 4 milyon varil azalttığı ve on yıldan bu yana görülmemiş düşük seviyelere ulaştığı tahmin ediliyor. Bu durum, muhtemelen rekor seviyedeki stoklarını kullanarak talebi karşılaması ve son yıllardaki agresif stoklama faaliyetlerini durdurmasıyla gerçekleşti. Küresel olarak, Asya'daki petrokimya rafinerilerinin krizi atlatmak için faaliyetlerini azaltmasıyla günlük talep 3 ila 4 milyon varil arasında düşmüş olabilir.
IG analisti Tony Sycamore, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, ülkelerin tükenmiş stokları yenilemek ve stratejik rezervleri doldurmak için bir yeniden açılmayı kullanacağını belirtti. Nükleer konular başta olmak üzere müzakerelerin karmaşık olduğunu ve bu nedenle 'yakın vadede ham petrolün buradan daha fazla düşmesini görmenin zor' olduğunu söyledi. Analistler, küresel stoklar endişe verici derecede düşük seviyelere inerken, kuzey yarımküre yazında beklenen enerji talebindeki artışın petrol piyasası fiyatlarını yükseltebileceği konusunda uyarıyor.
Rystad Energy analistlerine göre, boğazın acil bir şekilde yeniden açılması bile krizin etkisinin piyasayı gelecek yılın başlarına kadar sürdürebileceği anlamına gelebilir. Bu krizin şu ana kadar piyasadan 1 milyar varil petrol kesmiş olabileceği tahmin ediliyor. Etkili danışmanlık şirketi, Haziran ayında imzalanacak bir barış anlaşmasının, boğazın Temmuz ortasından itibaren aşamalı olarak yeniden açılmasına yol açabileceğini ve tankerlerin yeniden konumlandırılması ve petrol sahalarının yeniden faaliyete geçmesiyle gecikmeli bir toparlanma yaşanabileceğini öngördü. Rystad, 'kayıp hacimlerin yaklaşık %85'inin Ekim ayına kadar restore edilmesi bekleniyor, kalan toparlanma ise Irak ve Kuveyt'teki olgun sahaların hakimiyetinde Ocak 2027'ye kadar uzanacak' dedi. Danışmanlık şirketi, 'bu nispeten yapıcı bir senaryo altında bile, kümülatif arz kayıplarının yıl sonuna kadar neredeyse 2 milyar varile ulaşması bekleniyor' diye ekledi.
