Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Ay yüzeyinde kalıcı bir insanlı üs kurma hedefi doğrultusunda robotik keşif araçları, zıplayan dronlar ve özel yüzey araçlarının detaylarını açıkladı. ABD, 2029'da sona erecek görev süresi içinde astronotları tekrar Ay'a indirmeyi amaçlıyor. Bu süreçte Blue Origin gibi özel uzay firmalarıyla anlaşmalar yapıldı. NASA Başkanı Jared Isaacman, bu adımın ABD'nin Ay'ı bir daha terk etmeyeceği anlamına geldiğini belirtti.
Washington yönetimi, bu projelerle Pekin yönetimiyle küresel bir liderlik mücadelesi veriyor. Çin, 2030 yılına kadar Ay'a insan indirme hedefiyle hareket ederken, geçtiğimiz pazartesi günü Tiangong Uzay İstasyonu'na yeni bir mürettebat taşıyan Shenzhou-23 uzay aracını başarıyla fırlattı. NASA ise mart ayında duyurduğu ve nükleer ile güneş enerjisiyle çalışacak 20 milyar dolarlık "Ignition Moon Base" programı kapsamında, 2032 yılına kadar Ay'ın güney kutbunda yarı kalıcı yaşam alanları inşa etmeyi planlıyor.
NASA'nın üç aşamalı Ay üssü programının ilk fazı otonom robotlar tarafından yürütülecek. Uzay ajansı, insanlı uçuşlar öncesinde zorlu Ay arazisini haritalandırmak için Blue Origin, Intuitive Machines ve Astrobotic firmalarıyla işbirliği yapıyor. Programın teknik detayları bu doğrultuda şekilleniyor.
İlk fazın tamamlanmasının ardından NASA, Ay yüzeyine nükleer ve güneş enerjisi santralleri kuracak. 2032 yılında ise astronotların uzun mesafeler kat edebileceği gelişmiş rover araçları ve korunaklı konutlar kullanıma sunulacak. Güney kutbunun tercih edilmesindeki temel neden, bölgedeki donmuş su kaynaklarının içme suyuna dönüştürülebilmesi ve roketler için oksijen üretilebilme potansiyelidir.
Bilim insanları, NASA'nın bu hedeflerinin gerçekçi olmadığını düşünüyor. Open University'den Ay Bilimci Dr. Simeon Barber, Artemis II göreviyle Ay yörüngesine yapılan başarılı uçuşa rağmen, ilk insanı Ay'a Çin'in indirme ihtimalinin yüksek olduğunu belirtti. Barber, kilit noktanın insanları güvenli bir şekilde indirebilecek bir iniş aracının henüz hazır olmaması olduğunu vurguladı.
