İran'ın dini lideri Ali Khamenei'nin cenaze törenleri devam ederken, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı üzerindeki diplomatik ve askeri rekabet şiddetlendi. Bölgedeki hakimiyet mücadelesi, küresel ekonomi ve enerji güvenliği açısından kritik bir aşamaya geldi.

Son 48 saat içerisinde, İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) tarafından boğaz üzerindeki kontrolün artırıldığı gözlemlendi. Geçtiğimiz hafta Umman kıyılarına yakın, ABD destekli güney rotasını kullanan gemi sayısı azalırken; gemilerin daha çok İran kontrolündeki kuzey rotasına yöneldiği tespit edildi. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından duyurulan, İngiltere ile koordineli olarak yürütülecek mayın temizleme operasyonu planı ise İran Dışişleri Bakanlığı tarafından müdahale olarak nitelendirildi.

Deniz trafiğine ilişkin veriler, 2 Temmuz tarihinde Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin bir önceki güne oranla %10 azaldığını gösterdi. Marine Traffic verilerine göre, İran bayraklı gemilerin geçiş sayısında belirgin bir artış yaşanırken, yaptırımlara aykırı olduğu iddia edilen geçişler de kaydedildi. Öte yandan, petrol fiyatlarında yaşanan dalgalanmalar, küresel piyasalardaki arz durumuna bağlı olarak varil başına 125 dolardan 75 dolar seviyelerine kadar geriledi.

ABD ve İran arasında 17 Haziran'da imzalanan mutabakat metni uyarınca, trafiğin blokaj öncesi seviyelere döndürülmesi ve 60 gün boyunca geçiş ücreti alınmaması kararlaştırılmıştı. Ancak tarafların bu süreci askeri pozisyonlarını güçlendirmek için kullandığı belirtiliyor. Donald Trump, cenaze törenleri tamamlanana kadar görüşmelerin başlamayacağını ifade ederken, bölgedeki askeri hareketliliğin devam ettiği bildirildi.