Fas'ın Marakeş ve Agadir kentlerinde, şehir altyapısında yeni bir uygulama başlatıldı. Geleneksel siyah bitüm asfalt yerine, su geçirgen kaplama malzemeleri pilot projeler kapsamında test ediliyor. Bu yöntemle, yağmur sularının doğrudan kanalizasyona akması yerine zemine sızması hedefleniyor.
Koyu renkli asfaltın gün boyu emdiği güneş enerjisini gece yayması, şehirlerde 'kentsel ısı adası' etkisine neden oluyor. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) verilerine göre, geleneksel yüzeylerde sıcaklıklar öğle saatlerinde 66,7°C'ye kadar çıkabilirken, soğuk kaplama teknolojileri bu değeri 5,5°C ila 8,9°C düşürebiliyor. Fas'taki denemelerde kullanılan geçirgen kaplama, gözenekli yapısı sayesinde suyu altındaki toprakta depoluyor. Bu sayede yüzey sıcaklığının düşürülmesi ve ani yağışlarda yüzey akışının yavaşlatılması amaçlanıyor. Rutgers Üniversitesi araştırmalarına göre, geçirgen beton yağış sonrası günlerde %25 ila %30 daha az ısı yayıyor.
Uygulama, 2023'te başlatılan 'Sürdürülebilir Şehir Marakeş' programı çerçevesinde yürütülüyor. Fas Enerji Dönüşümü ve Sürdürülebilir Kalkınma Bakanlığı, yerel yönetimler, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Küresel Çevre Fonu (GEF) ortaklığında yürütülen projenin bütçesi 9,5 milyon dolar. Programın 1 milyondan fazla kişiye ulaşması öngörülüyor.
Geçirgen yüzeylerin, yağış anında su birikintilerini azaltarak araç yol tutuşunu artırması ve su sıçramasını önlemesi bekleniyor. Kentsel mikroiklimdeki serinlemenin araç klimalarının kullanımını azaltabileceği değerlendiriliyor. Yüzeyden yayılan ısının azalmasıyla yürüyüş yolları, otobüs durakları ve açık alanlardaki konforun artması öngörülüyor. Avrupa'da İspanya'nın Murcia kentinde yapılan bir projede ise açık renkli yansıtıcı kaplamalar test edildi. Bu malzeme, yol yüzeyi sıcaklığını 10°C, çevre hava sıcaklığını ise 1,5°C düşürmek üzere tasarlandı.
Uzmanlar, geçirgen kaplamaların tüm otoyollar için doğrudan bir alternatif olmadığını belirtiyor. Toz, çamur ve lastik kalıntılarının gözenekleri tıkama riski nedeniyle sistemin düzenli temizlik ve özel yağmur suyu tasarımı gerektirdiği vurgulanıyor. Ağır trafik yükü ve kirli yüzey akışı nedeniyle uygulamanın öncelikli olarak kaldırımlar, meydanlar, park alanları ve düşük yoğunluklu caddelerde kullanılması planlanıyor. Marakeş gibi su kıtlığı yaşanan bölgelerde, depolanan nemin tükenmesi durumunda buharlaşmalı soğutma etkisinin azalması, planlama süreçlerinde su yönetimi dengesini zorunlu kılıyor.
