Finans dünyasının önde gelen isimlerinden ve ABD Merkez Bankası (Fed) eski başkanı Alan Greenspan, 100 yaşında hayatını kaybetti. Greenspan'in vefatı, para politikası kararları, serbest piyasa yaklaşımı ve kriz dönemlerindeki müdahaleleriyle finans tarihine damga vurmuş bir ismin ardından büyük üzüntüyle karşılandı.
Parkinson hastalığına bağlı komplikasyonlar nedeniyle yaşamını yitiren Greenspan'in eşi gazeteci Andrea Mitchell, eski başkanın evinde vefat ettiğini duyurdu. Mitchell, yaptığı açıklamada, Greenspan'in her iki partiden başkanların yönetiminde ABD ekonomisinin şekillenmesinde önemli rol oynadığını ancak hatalarını kabul etme konusunda dürüst olduğunu belirtti.
Fed'den yapılan açıklamada ise Greenspan'in vefatının derin bir üzüntüyle karşılandığı ifade edildi. Açıklamada, Greenspan'in para politikası ve iktisadi düşünceye katkılarının kurumda, ekonomi alanında ve ülke genelinde kalıcı bir iz bıraktığı vurgulandı. Greenspan'in, güçlü ekonomik büyüme ve önemli ekonomik stres dönemlerinde Fed'e liderlik ettiği anımsatıldı. Yönetimi altında Fed'in, ekonomik büyümeyi destekleyen ve kamuoyunun kuruma olan güvenini artıran uzun süreli bir fiyat istikrarı dönemine ulaştığı aktarıldı.
Dört farklı ABD başkanı döneminde art arda beş dönem Fed başkanlığı yapan Greenspan, banka tarihinin en uzun süre görev yapan liderlerinden biri olarak kayıtlara geçti. Finans çevrelerinde "sihirbaz", "rock yıldızı" ve "maestro" gibi unvanlarla anılan Alan Greenspan, Soğuk Savaş'ın sonlarından dijital çağın başlangıcına kadar uzanan dönemde izlediği politikalarla modern kapitalizmin şekillenmesine önemli katkılarda bulundu. Arkasında, 2007-2009 küresel finansal kriziyle gölgelenen ancak finans tarihine yön veren önemli bir ekonomik miras bıraktı.
Müzikten Ekonomiye Uzanan Eğitim Hayatı
6 Mart 1926'da New York'ta dünyaya gelen Greenspan, babasının borsacı olmasıyla küçük yaşlarda finans dünyasına ilgi duymaya başladı. Matematiksel yeteneği, beyzbol oyuncularının vuruş ortalamalarını ezbere hesaplayabilmesiyle kendini gösterdi. Gençlik yıllarında Juilliard School'da müzik eğitimi alan Greenspan, ekonomi alanına yönelmeden önce saksafon ve klarnet çaldı. Lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimini ekonomi alanında New York Üniversitesi'nde tamamladı. Bu süreçte, bireysel çıkar ve serbest piyasa kapitalizmini savunan Ayn Rand ile tanışarak yakın bir dostluk kurdu ve Rand'in felsefesi, Greenspan'in ekonomik görüşlerini önemli ölçüde etkiledi.
İş Dünyasında Hızla Yükseliş
Kariyerine 1948'de National Industrial Conference Board'da başlayan Greenspan, daha sonra Townsend-Greenspan & Co. adlı ekonomik danışmanlık şirketinin yöneticiliğini üstlendi. Bu dönemde büyük şirketlere yaptığı başarılı resesyon ve stok tahminleriyle analitik yeteneğini kanıtladı. Siyasete ilk adımını 1967'de Richard Nixon'ın seçim kampanyasında danışman olarak atılmasıyla attı. 1974-1977 yılları arasında Başkan Gerald Ford döneminde Ekonomik Danışmanlar Konseyi Başkanlığı görevini yürüttü.
Fed Başkanlığı ve "Kara Pazartesi"
Eski ABD Başkanı Ronald Reagan tarafından Paul Volcker'ın yerine Fed başkanlığına aday gösterilen Alan Greenspan, 11 Ağustos 1987'de görevi devraldı. Kendisinden önceki başkan Volcker'ın çift haneli enflasyonu düşürmesinin ardından devraldığı yüzde 4'lük enflasyon oranını, kendi liderliği döneminde planlı adımlarla 1990'ların sonunda yüzde 2'nin altına indirmeyi başardı. Greenspan'in başkanlığa başlamasından sadece iki ay sonra, 19 Ekim 1987'de ABD borsası yüzde 22'den fazla değer kaybederek tarihe "Kara Pazartesi" olarak geçen bir çöküş yaşadı.
