Ekonomist Mahfi Eğilmez, kaleme aldığı yazıda kapitalizmin krizlere rağmen neden çökmediği sorusunu irdeledi. Bu sorunun yanıtının sıklıkla Karl Marx'a dayandığını belirten Eğilmez, Marx'ın teorik çerçevesinin günümüzde de geçerliliğini koruduğunu ifade etti.
Yazıda, Marksizmin temelindeki "tarihi belirleyen maddi koşullardır" yaklaşımına değinildi. Bu yaklaşıma göre insanlık tarihinin sınıflar arası mücadelelerle şekillendiği belirtildi. Kapitalist sistemde bu mücadelenin sermaye sahipleri ile emeğini satarak geçinenler arasında yaşandığı aktarıldı.
Karl Marx'ın "artı değer" kavramı da ele alındı. Kapitalizmin doğası gereği eşitsizlik ürettiği vurgulanan yazıda Eğilmez, "Bugün etrafımıza baktığımızda bu fikri anlamak zor değil: Uzun saatler çalışmasına rağmen geçinemeyen insanlar ve servetini sürekli büyüten küçük bir azınlık" ifadeleriyle konuyu somutlaştırdı.
Eğilmez'e göre Marksizmin güçlü yanlarından biri, sorunların bireylerden ziyade sistemin işleyişinde aranmasıdır. Bu nedenle gelir eşitsizliği, güvencesiz çalışma ve ekonomik krizler tartışılırken Marx'ın fikirlerinin yeniden gündeme geldiği belirtildi.
Yazıda, 20. yüzyılda Marksizm adına kurulan bazı rejimlerin otoriter yapılara dönüşmesinin önemli bir tartışma alanı oluşturduğuna dikkat çekildi. Karl Marx'ın devrimlerin gelişmiş kapitalist ülkelerde gerçekleşeceği öngörüsüne karşın, tarihsel sürecin farklı ilerlediği ifade edildi.
Eğilmez, kapitalizmin ayakta kalmasının en önemli nedenlerinden birinin sistemin esnekliği olduğunu vurguladı. Zaman içinde işçi haklarında iyileşmeler yaşandığını, sendikaların ve sosyal güvenlik sistemlerinin devreye girdiğini belirten ekonomist, bu gelişmelerin sistemi daha katlanılabilir hale getirdiğini söyledi.
Ancak son yıllarda kapitalizmin yeniden sertleştiğine işaret eden Eğilmez, özellikle neoliberal politikalarla birlikte sendikaların zayıflatıldığını ve işçi haklarının daraltıldığını kaydetti. Bu sürecin, Marksist düşüncenin neden hâlâ tartışma gündeminde olduğunu açıklayan önemli bir unsur olduğu belirtildi.
Yazının sonunda Eğilmez, kapitalizmin tüm dönüşümüne rağmen eşitsizlik üretmeye devam ettiğini ve bu durumun Karl Marx'ın fikirlerini güncel tutan en önemli neden olduğunu vurgulayarak, "Kapitalizmin son yıllarda yeniden sertleşmeye başlamış olması Marksizmin niçin hâlâ tartışmanın merkezinde olduğunu açıklıyor." dedi.
