Dünya genelindeki pek çok müze, koleksiyonlarını ve sergi takvimlerini "wellness" (iyi yaşam) odaklı programlarla genişletiyor. Sanatın estetik deneyiminin ötesinde ruhsal iyilik haline katkı sağlaması hedefleniyor. Bu kapsamda meditasyon turları, nefes egzersizleri, yoga seansları ve sessiz saatler gibi çeşitli etkinlikler düzenleniyor.
Müzelerde Yeni Deneyim Modelleri
Los Angeles'taki Getty Museum, "OMMM: Our Museum Mindfulness Meditation" adlı 12 bölümlük bir podcast serisi başlattı. Galeri eğitmeni ve meditasyon uygulayıcısı L.S. tarafından sunulan seride, her bölüm tek bir eseri odağına alıyor. Sanat tarihinin anlatıldığı bölümlerin ardından katılımcılara rehberli meditasyon ve nefes egzersizleri yaptırılıyor. Bu yöntemle sanat eserine bakma eylemi, bir farkındalık pratiğine dönüştürülmeye çalışılıyor.
New York'taki Museum of Modern Art (MoMA) ise "Artful Practices for Well-Being" isimli sesli turuyla bu süreci fiziksel boyuta taşıyor. Bir psikoterapist rehberliğinde gerçekleştirilen çalışmalarda, ziyaretçilerin eserler önünde nefes egzersizleri yapması sağlanıyor. Örneğin, S.G.'nin 1969 tarihli eseri karşısında katılımcıların renkler ve duygular üzerinden iç gözlem yapmaları teşvik ediliyor.
Fiziksel Pratikler ve Eleştiriler
Natural History Museum, sergi alanlarını fiziksel aktivitelere de açıyor. Müzedeki 25 metrelik mavi balina iskeleti altında sabah ve akşam saatlerinde yoga seansları gerçekleştiriliyor. East of Eden stüdyosu ile iş birliği içinde yürütülen programda, farklı seviyelere uygun yoga stilleri uygulanıyor. Sabah seanslarında gong banyosu gibi pratikler sunulurken, akşam seanslarında iş sonrası rahatlamaya odaklanılıyor.
Müzelerin bu yeni yönelimi bazı eleştirileri de beraberinde getiriyor. Bazı eleştirmenler, wellness etkinliklerinin müzelerin kültürel kimliğini aşındırma riski taşıdığını savunuyor. Mekânların birer deneyim ekonomisi nesnesine dönüşebileceği endişesi dile getiriliyor. Öte yandan, bu uygulamaların sanatı psikolojik ve varoluşsal boyutlarıyla değerlendirmeye açarak yeni izleyici kitlelerini içeri çekebileceği belirtiliyor.
