Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), O.K.'nın tutukluluğu ve aldığı ağırlaştırılmış müebbet cezasına ilişkin kararını açıkladı. Mahkeme, Kavala'nın tutukluluk hali, yargılanma süreci ve cezalarıyla Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) birçok maddesinin ihlal edildiğini belirtti. AİHM, Kavala'nın serbest bırakılmasına ve 70 bin euro manevi tazminat ödenmesine hükmetti.
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, sosyal medya hesabından AİHM'in O.K. hakkındaki kararına ve eleştirilere tepki gösterdi. Uçum, ulusal yetkilerin asıl, uluslararası düzenlemelerin ise tali olduğunu savunarak, AİHM'in hiyerarşik bir üst yargı mercii olmadığını iddia etti. AİHM kararlarının esastan kesin bağlayıcılığının bulunmadığını ileri süren Uçum, ihlal kararlarının ilgili mahkemelerce yeniden ele alınabileceğini belirtti. Avrupa Parlamentosu Türkiye Raportörü Nacho Sanchez Amor'un açıklamalarını da kınayan Uçum, "AİHM de, Amor da haddini bilsin" ifadelerini kullandı.
Türkiye Barolar Birliği Başkanı Av. Erinç Sağkan, Halk TV'de yaptığı açıklamada, AİHM'in 2017'de de Kavala için benzer bir karar verdiğini hatırlattı. Sağkan, bu kararın uygulanmaması üzerine Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi'nin ihraç prosedürünü başlattığını ve Türkiye'nin sözleşmenin 46. maddesini ihlal ettiğinin tespit edildiğini belirtti. Sağkan, "Bu kararın uygulanıp uygulanmayacağı tartışmasıyla yine kendimizi karşı karşıya bulduk. Oysa bir hukuk devletinde bir kararın uygulanıp uygulanmayacağının tartışma konusu bile olmaması gerekirdi" dedi. Anayasaya göre usulüne uygun olarak yürürlüğe girmiş uluslararası sözleşmelerin normlar hiyerarşisinde en üstte yer aldığını vurgulayan Sağkan, "Bunu tartışmak anayasayı tanımıyorum demekle eşdeğerdir" diye konuştu.
Sağkan, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nden çekilme tartışmalarına da değindi. İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme sürecini anımsatan Sağkan, Cumhurbaşkanı kararıyla bir gecede AİHS'den de çekinilebileceğini belirtti. Bu durumun Danıştay'ın İstanbul Sözleşmesi kararıyla da teyit edildiğini ifade etti.
Avukat Doğan Erkan ise Cumhuriyet gazetesine yaptığı değerlendirmede, Mehmet Uçum'un hukuki bilgiyi çarpıtarak siyaset ürettiğini söyledi. Erkan, AİHM kararlarının bağlayıcılığı olmadığını yönündeki bilginin, Türkiye'nin imzalayarak yasa ile yürürlüğe soktuğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi karşısında tamamen yalan olduğunu vurguladı. Sözleşmenin ilgili maddesinin başlığının dahi 'Kararların bağlayıcılığı' olduğunu hatırlatan Erkan, "Yüksek Sözleşmeci taraflar, taraf oldukları davalarda Mahkeme’nin verdiği kesinleşmiş kararlara uymayı taahhüt ederler" düzenlemesini hatırlattı. Erkan, Anayasa'nın 90. maddesindeki temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunlar arasındaki uyuşmazlıkta milletlerarası andlaşma hükümlerinin esas alınacağına dair düzenlemeye işaret ederek, Uçum'un AİHS'i 'sömürge zihniyeti' olarak nitelendirmesinin, doğrudan AKP ve Erdoğan'ı bu zihniyetle eleştirmek anlamına geldiğini belirtti.
