ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, NATO müttefiklerine Avrupa savunmasına yönelik Amerikan askeri taahhütlerinde azaltıma gidileceği yönünde bir bildirimde bulunmaya hazırlandığı öne sürüldü. Reuters'a konuşan ve konuya yakın kaynaklara dayandırılan bilgilere göre, Pentagon, NATO'nun kriz ve savaş dönemlerinde kullanabileceği kuvvet havuzunu belirleyen “NATO Force Model” kapsamındaki ABD katkısını önemli ölçüde düşürmeyi planlıyor.
NATO Force Model, ittifak üyesi ülkelerin savaş, büyük kriz veya bir NATO ülkesine yönelik saldırı durumunda hazır bulunduracağı askeri güçleri tanımlıyor. Bu kuvvetlerin tam yapısı gizli tutulurken, ABD'nin bu sistemdeki katkısını azaltma kararı aldığı belirtildi. Kaynaklar, Pentagon'un bu planı cuma günü Brüksel'de düzenlenecek savunma politikaları toplantısında müttefiklere iletmeyi hedeflediğini aktardı. ABD'nin kriz dönemlerindeki sorumlulukları ne ölçüde hızlı bir şekilde Avrupa ülkelerine devredeceği konusu ise henüz netlik kazanmış değil.
TRUMP'IN AVRUPA POLİTİKASINDA SOMUT ADIMLAR
Donald Trump, uzun süredir Avrupa ülkelerinin kıtanın güvenliğinde daha fazla sorumluluk alması gerektiğini savunuyor. Washington'ın NATO'ya iletmeye hazırlandığı mesaj, bu politikanın sahaya yansıyan somut adımlarından biri olarak değerlendiriliyor. Pentagon politika şefi Elbridge Colby de daha önceki açıklamalarında, Avrupa ülkelerinin konvansiyonel savunmada öncü rol üstlenmesi gerektiğini vurgulamıştı. Colby, buna karşın ABD'nin nükleer caydırıcılık kapsamında NATO üyelerini korumayı sürdüreceğini de ifade etmişti.
Bu planın, NATO içinde ABD'nin Avrupa savunmasına olan bağlılığına dair soru işaretlerini artırabileceği değerlendirmeleri yapılıyor. Bazı Avrupa ülkeleri, Washington'ın ittifaktaki rolünü daha da azaltmasından endişe duyuyor. ABD'nin savaş veya büyük bir kriz halinde kullanıma sunacağı kuvvetlerde yapılacak ciddi bir azaltımın, bu kaygıları daha da derinleştireceği belirtiliyor.
AVRUPA'DAN ASKER ÇEKME PLANI GÜNDEMDE
Trump yönetimi, son haftalarda Avrupa'daki yaklaşık 5 bin ABD askerinin azaltılmasına yönelik planları da gündeme getirmişti. Bu kapsamda Polonya'ya gönderilmesi planlanan bir kara tugayının konuşlandırılmasının iptal edilmesi, Washington'da bazı milletvekillerinin tepkisini çekmişti. Kongre kaynaklarına göre, bazı yetkililer Pentagon'un NATO Force Model kapsamındaki taahhütleri daraltma planından haberdar ve bu durumdan endişe duyuyor. Buna karşın üst düzey bir NATO diplomatı, Avrupa'nın büyük bir krizle karşılaşması halinde ABD'nin yine de yardıma geleceğine dair anlayışın sürdüğünü belirtti.
Trump ve ekibi, Avrupa ülkelerini savunma harcamalarını yeterince artırmamakla ve konvansiyonel savunmada ABD'ye fazla bağımlı kalmakla eleştiriyor. Avrupa başkentleri ise askeri kapasitelerini hızla güçlendirdiklerini, ancak bunun kısa sürede tamamlanamayacağını savunuyor. Temmuz ayında Türkiye'de yapılması planlanan NATO liderler zirvesi öncesinde, Washington'ın bu adımı, ittifak içinde yük paylaşımı tartışmalarını yeniden alevlendirerek Avrupa ülkeleri üzerindeki savunma harcamalarını artırma baskısını daha da güçlendirebilir.
