Amerika Birleşik Devletleri, Çin'in önde gelen teknoloji ve sanayi şirketlerinden Alibaba, Baidu, BYD ve NIO'yu, Çin ordusuna destek sağladığına inanılan şirketler listesine dahil etti. Bu gelişmenin, iki ülke arasındaki ticaret ve teknoloji alanındaki gerilimi daha da artırması bekleniyor.
Daha önceki listelerin güncellenmesiyle oluşturulan yeni liste, ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasındaki hassas ticaret ateşkesinin ardından geldi. Çin Dışişleri Bakanlığı, bu kararı ayrımcı ve Çinli şirketlere yönelik haksız bir baskı olarak nitelendirerek, ABD'yi uygulamalarını gözden geçirmeye çağırdı.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, Pekin yönetiminin Çinli şirketlerin haklarını korumak için gerekli adımları atacağını belirtti. Listeye alınan şirketlerin büyük çoğunluğunun, Çin'in askeri ve endüstriyel kapasitesine katkı sağlayan teknoloji firmaları olduğu vurgulandı.
Yeni listede, büyük teknoloji ve sanayi gruplarının yanı sıra biyoteknoloji ve yapay zeka alanındaki şirketler de yer aldı. Bu kapsamda WuXi AppTec, RoboSense ve insansı robot üreticisi Unitree gibi firmalar da listeye eklendi. Daha önce ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın Unitree ile robot teknolojileri alanında işbirliği planladığı açıklanmıştı.
BYD, askeri şirket olarak sınıflandırılmayı reddettiğini ve bu karara karşı hukuki yollara başvuracağını duyurdu. Alibaba ise listelemeyi temelsiz olarak değerlendirerek, askeri bir bağlantısının bulunmadığını ifade etti. Baidu da benzer şekilde iddiaları reddederek listeden çıkarılma talebiyle yasal yolları değerlendireceğini bildirdi.
Bu listeleme doğrudan yaptırım anlamına gelmese de, ABD Savunma Bakanlığı'nın bu şirketlerle sözleşme yapmasını kısıtlıyor. Yeni düzenlemeyle ABD ordusunun listedeki şirketlerden doğrudan alım yapması yasaklanacak ve ilerleyen yıllarda dolaylı tedarik zincirlerinde de kısıtlamalar olabilecek.
Uzmanlar, liste güncellemesinin ABD ve Çin arasındaki teknoloji rekabetinin daha geniş bir jeopolitik mücadeleye evrildiğini gösterdiğini belirtiyor. Washington yönetimi, Çinli şirketleri artık münferit firmalar olarak değil, stratejik bir teknoloji ekosisteminin parçası olarak değerlendiriyor.
