Amerika Birleşik Devletleri ve İran, dört aydır devam eden silahlı çatışmaları sonlandıracak olan ateşkes anlaşmasını resmen onayladı. Anlaşma metni, Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeshkian tarafından elektronik ortamda imzalandı. Tarafların, resmi imza törenini cuma günü İsviçre topraklarında gerçekleştirmesi bekleniyor.
Söz konusu mutabakat, Tahran yönetiminin nükleer programına yönelik uzun süreli anlaşmazlıkları kalıcı bir çözüme kavuşturmayı amaçlıyor. Ancak İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmaeil Baghaei, İsrail ordusunun Lübnan'daki operasyonlarının anlaşmanın ihlali olarak kabul edileceğini bildirdi. İsrail güçlerinin Lübnan güneyindeki faaliyetlerinin sürmesi, mutabakatın istikrarı konusunda piyasalarda endişe yaratıyor.
Üst düzey bir yetkili tarafından doğrulanan 14 maddelik anlaşmanın detayları şu şekilde özetlendi:
- Askeri Durum: Lübnan dahil tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak durdurulması kararlaştırıldı. Taraflar, güç kullanma tehdidinden kaçınmayı ve Lübnan'ın egemenliğini korumayı taahhüt etti.
- Deniz Ticareti ve Abluka: ABD'nin deniz ablukasını derhal kaldırması ve İran'a yönelik engellemelerin 30 gün içinde bitirilmesi planlanıyor. Ticari gemiler, Basra Körfezi üzerinden Umman Denizi yönüne 60 gün boyunca ücretsiz ve güvenli geçiş yapabilecek.
- Ekonomik Destek ve Yaptırımlar: İran ekonomisinin yeniden inşası için en az 300 milyar dolarlık bir kalkınma fonu oluşturulması hedefleniyor. ABD, birincil ve ikincil tüm tek taraflı yaptırımları sonlandırmayı taahhüt ederken, İran'ın ham petrol ve petrokimya ihracatı için muafiyetler sağlanacak.
- Nükleer Program: İran, nükleer silah geliştirmeyeceğini yeniden teyit etti. Zenginleştirilmiş materyallerin tasfiyesi süreci, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı gözetiminde yürütülecek.
Anlaşma kapsamında taraflar, nihai bir metin üzerinde müzakereleri en geç 60 gün içinde tamamlamayı hedefliyor. Süreç boyunca mevcut statükonun korunması ve yeni yaptırımların uygulanmaması esas alınacak.